Erving Goffman
Nëse ndonjëherë ndjen një lodhje të thellë e të pashpjegueshme edhe kur nuk ke bërë asgjë të rëndë, ndoshta po vuan nga barra e të qenit gjithmonë “në skenë”.
Kur një pasdite e mërzitshme, një dështim i vogël apo një moment pasigurie ishin thjesht të tuat, pa pasur nevojë t’i fshihje apo t’i justifikoje para botës? Atëherë, ne kishim luksin e të qenit të pavëzhguar. Mund të ishim të çrregullt, të heshtur dhe të papërsosur, sepse e dinim që sapo mbyllej dera e shtëpisë, shfaqja mbaronte dhe ne mund të merrnim frymë lirisht.
Ja çfarë i ka bërë psikologjisë sonë ky ekspozim i përhershëm:
Ne e kemi shembur përfundimisht murin mes “skenës” (ku performojmë për të tjerët) dhe “prapaskenës” (ku jemi të vërtetë). Sot, ne jemi kthyer në menaxherët e marrëdhënieve publike të vetvetes. Kemi krijuar një kulturë ku buzëqeshjet kurohen, dhimbjet fshihen pas filtrave të suksesit dhe çdo moment nga një kafe e thjeshtë deri te një krijim artistik apo pamje e bukur kthehet në një performancë për t’u vlerësuar nga një audiencë e pafundme. Ne po e humbim aftësinë për të jetuar një moment pa menduar se si duket ai moment në sytë e të tjerëve.
Ne kemi frikë të tregojmë se nuk e kemi jetën nën kontroll. Psikologjia e kësaj “maske” është e rrezikshme: sa më shumë përpiqemi të projektojmë një imazh të përsosur, aq më të huaj ndihemi brenda lëkurës sonë. Duke fshehur dobësitë tona, ne i vrasim mundësitë për empati dhe intimitet të vërtetë, sepse njerëzit nuk lidhen me përsosmërinë; ata lidhen me njerëzoren, të brishtën, të vërtetën.
Është një fuqi e bukur të kesh zërin tënd. Por, ndonjëherë, mendoj se në këtë përpjekje të vazhdueshme për t’u dukur të palëkundur, po humbim thelbin më të bukur të njeriut. Po harrojmë se lidhja më e thellë shpirtërore lind vetëm aty ku mbaron performanca dhe bien maskat.
Po ti, a e ndjen ndonjëherë nevojën dëshpëruese për të zbritur nga kjo skenë e përditshme dhe për të qenë thjesht njerëzor, pa pasur nevojë t’i vërtetosh asgjë askujt?
Erving Goffman
