Carl Jung
Nëse je rritur duke pritur që diçka e bukur të ndodhte rastësisht, ti sot po jeton në një botë ku rastësia po vdes.
E mban mend kur rruga për në shtëpi ishte një aventurë? Kur mund të humbisje dhe në atë humbje gjeje një vend të ri, një fytyrë të panjohur ose një mendim që nuk e kishe pasur kurrë? Atëherë, ne nuk kishim një hartë digjitale për çdo hap dhe as një vlerësim me yje për çdo kafe që pinim. Ne i lejonim jetës të na surprizonte, sepse nuk kishim frikë nga e panjohura.
Ja çfarë po i bën psikologjisë sonë kjo botë e re: Ne jemi bërë skllevër të parashikueshmërisë. Sot, algoritmet vendosin çfarë muzike do të dëgjojmë, cilët njerëz do të takojmë dhe çfarë idesh do të lexojmë. Ne po jetojmë në “dhoma jehone” ku gjithçka na serviret sipas shijeve tona të vjetra. Por psikologjia sociale na mëson se njeriu rritet vetëm kur ndeshet me atë që është ndryshe nga ai. Duke eliminuar të papriturën, ne kemi eliminuar magjinë e zbulimit.
Ne po e këmbejmë shpirtin tonë kureshtar me sigurinë e rreme të një ekrani. Sjellja njerëzore po bëhet e thjeshtëzuar, pothuajse mekanike: ne kërkojmë vetëm atë që e dimë se do të na pëlqejë. Por jeta e vërtetë nuk ndodh në qetësinë e të njohurës; ajo ndodh në atë momentin e brishtë kur diçka e papritur thyen rutinën tonë dhe na detyron të shohim botën me sy të rinj.
Unë e admiroj efikasitetin e kësaj epoke; është e jashtëzakonshme të kesh gjithçka nën kontroll me një klikim. Por, ndonjëherë, mendoj se është për të ardhur keq që po humbasim aftësinë për t’u mrekulluar nga e papritura. Po krijojmë një botë aq të përsosur, saqë brenda saj nuk ka më hapësirë për shpirtin njerëzor, i cili ushqehet me mister.
Po ti, kur ka qenë hera e fundit që ke lënë mënjanë planin dhe ke lejuar që dita të të çojë diku ku nuk e kishit parashikuar?
Carl Jung
