Barry Schwartz
Ne jetojmë në epokën e bollëkut absolut. Kemi çdo mundësi të mundshme në majë të gishtave, e megjithatë, ndihemi si brezi më i pavendosur dhe më i pakënaqur në histori.
E mban mend kur jeta kishte më pak opsione? Kur të shihje një film do të thoshte të zgjidhje mes dy apo tre kanaleve televizive, dhe jo të shpenzoje një orë të tërë duke shfletuar platformat vetëm për t’u dorëzuar në fund i lodhur? Atëherë, ne nuk vuanim nga ankthi i “alternativës më të mirë”; ne thjesht zgjidhnim diçka dhe e shijonim atë. Ne dinim të kënaqeshim me atë që kishim përpara.
Ja ku qëndron kurthi i psikologjisë sonë moderne:
Ne jemi rritur me dogmën se më shumë mundësi zgjedhjeje barazohet me më shumë liri, dhe më shumë liri do të thotë më shumë lumturi. Por sjellja njerëzore flet ndryshe: kur përballemi me një pafundësi opsionesh, ne paralizohemi. Dhe kur më në fund marrim një vendim, jemi të destinuar të ndihemi të zhgënjyer, sepse mendja jonë mbetet e mbërthyer te të gjitha alternativat që lamë pas.
Kjo nuk po ndodh vetëm me gjërat që blejmë; po ndodh me vetë jetën. Ne po e aplikojmë këtë “kulturë të katalogut” te karriera, te vendimet tona dhe, më trishtueshëm, te njerëzit. Kemi frikë të angazhohemi thellësisht në një marrëdhënie apo në një rrugëtim, të paralizuar nga mendimi se ndoshta, vetëm një klikim larg, fshihet diçka “perfekte”. Duke kërkuar gjithmonë perfeksionin, po i heqim vetes mundësinë për të dashur dhe vlerësuar atë që është “e mirë mjaftueshëm”.
Është një privilegj i madh të kesh mundësinë për të zgjedhur. Por, ndonjëherë, mendoj se në këtë oqean mundësish po mbytemi nga pendesa e përhershme. Po harrojmë se lumturia e vërtetë nuk vjen nga të pasurit të gjitha dyert e hapura, por nga guximi për të kaluar njërën prej tyre dhe për ta mbyllur atë pas vetes.
Barry Schwartz
